Vrachtwagenheffing in Nederland: zo houdt u de extra kosten onder controle
Hoe druk je als transporteur de extra kosten door de vrachtwagenheffing?
De vrachtwagenheffing komt in sneltreinvaart op de logistieke sector af. Het betekent sowieso meer kosten voor vervoerders, die niet zomaar één op één zijn door te berekenen. Ook stijgen de kosten de komende jaren door. Het maakt lege kilometers kostbaarder dan ooit. Een ramp? Dat hoeft niet, maar een uitdaging is het zeker. Er bestaan slimme manieren om de kosten te drukken. De belangrijkste: lading delen.
Wat komt er op de sector af en hoe speel je erop in?
Op 1 juli 2026 start de heffing en dat is voor veel transporteurs kort dag. De stijging voor een diesel truck kan zomaar met 7 procent stijgen, vanaf januari 2028 zelfs tot 12 procent. De heffing leidt nu tot veel urgentie en onzekerheid onder vervoerders en expediteurs, maar de heffing zelf komt uiteraard niet uit de lucht vallen. Veel bedrijven weten niet goed hoe erop in te spelen. Er zijn ook zeker manieren om de kostenstijging te beperken. Wat komt er op de sector af, hoe kun je daar als transporteur op inspelen en hoe rem je de kostenstijging af?
Vrachtwagenheffing: dit komt er op de sector af
Vrijwel elk voertuig van 3,5 ton GVW krijgt met de vrachtwagenheffing te maken. Zakelijk gezien hebben alleen emissievrije voertuigen tot en met 4.250 kilogram een hogere startgewicht voor de heffing. De toeslag voor trucks die rijden op fossiele brandstoffen ligt hoger dan de heffing voor elektrisch materieel. Bepalend voor het tarief zijn: het gewicht van het voertuig, het aantal assen en de Euro-emissieklasse. De heffing geldt voor snelwegen en deels voor provinciale en gemeentelijke wegen. Verplichte tolkastjes registreren of een voertuig wel of geen tol moet betalen tijdens een rit. De overheid voert de vrachtwagenheffing vooral in om het wegtransport schoner en efficiënter te maken. De opbrengsten uit de heffing moeten verplicht terugvloeien naar de sector voor het ondersteunen van verdere verduurzaming.
Hoe speel je als transporteur in op de netto kostenstijging: 4 opties
Voor vrijwel elke transporteur, expediteur en verlader nemen de kosten toe als gevolg van de vrachtwagenheffing. Het zijn kosten die bovenop bestaande stijgingen komen, zoals voor loonkosten en verzekeringen. ING becijferde dat de netto kostenstijging door de heffing alleen al uitkomt op 7 tot 8 procent. De hamvraag is hoe je daar als transporteur op inspeelt. Inzicht (1), keuzes maken (2), samenwerken (3) en in overleg treden met verladers (4) zijn de vier sleutelopties. En het eerlijke verhaal is dat transporteurs deze opties uiteindelijk allemaal moeten afvinken.
1. Zet data over ritten en kosten in een systeem
Inzicht in de precieze kosten per rit, aangevuld met welke ritten wel en niet rendabel zijn is het startpunt. Inzicht betekent ook weten hoe de kostenstijgingen doorwerken voor de verschillende voertuigen en toekomstige ritten. Niet elke route zal volledig onder de vrachtwagenheffing vallen, het gros wel. De data over de ritten en kosten moeten in een systeem staan, bij voorkeur een TMS.
2. Van inzicht tot keuzes maken
Een transporteur die precies weet welke ritten wel en niet rendabel zijn én inzicht heeft in de kostenstijging als gevolg van de heffing, kan keuzes maken. Zoals: zelf een rit rijden of deze uitbesteden via een partner of platform. Maar ook: binnen een netwerk afspraken maken over vaste stromen, zelfs als het om slechts een of twee pallets per dag of week gaat. Even omrijden voor een klant is er niet meer bij, want te duur. Nauw samenwerken is een van de belangrijkste zaken om kosten in de hand te houden. Het is ook precies om deze reden dat Topsector Logistiek werkt aan een stappenplan voor samenwerking tussen transporteurs. Naast goede afspraken en een goede verstandhouding maken vooral data en inzicht in ritten, beladingsgraad en kosten het verschil tussen wel of niet succesvol zijn.
3. Met data in de hand in overleg met verladers
In overleg gaan met verladers is voor veel transporteurs niet makkelijk, maar wel noodzakelijk. Verladers staan natuurlijk niet te springen om mee te delen in de kostenstijgingen, maar een goed verhaal kan wonderen doen. Kun je als transporteur inzicht geven in de opbouw van kosten en waar besparingen liggen in de keten, dan zal een verlader dat waarderen en eerder bereid zijn mee te denken. Misschien is de frequentie van het aantal leveringen per week terug te brengen, moet je voor een bepaalde rit de kosten stevig verhogen of gaat de verlader akkoord met de levering door een vervoerende partner.
4. Margeverbetering met vrachtuitwisseling
Inzicht heeft nog een fijne bijkomstigheid: duidelijkheid op welke manier je jouw beladingsgraad kunt verbeteren en hoe je de margedruk kunt beperken. Daarbij speelt een platform voor vrachtuitwisseling nadrukkelijk een rol. Op de terugweg een lading kunnen oppikken, verhoogt de beladingsgraad en levert extra inkomsten op. Hoewel het aantal zendingen via een platform misschien maar om een paar procent van het totaal gaat, kan dit de marge wel met tienden of een procent verhogen. Op jaarbasis kan dat het verschil maken tussen winst en verlies.
Niet lullen, maar ‘slimmer’ poetsen
De vrachtwagenheffing staat voor de deur en dat dwingt transporteurs tot actie. Meer dan ooit is het voor vervoerders en hun planners nodig om op alle borden tegelijk te schaken. Toch is het glas voor veel ondernemers halfvol, want er liggen ook mogelijkheden om de beladingsgraad te verhogen en onrendabele ritten af te stoten. In een van Nederlands’ belangrijkste logistieke hotspots zouden ze het hebben over ‘niet lullen maar poetsen’. Daar hoort natuurlijk wel een toevoeging bij: harder werken moet vooral slimmer werken worden, met slimme tools die inzicht geven en leiden tot betere keuzes.